Groengevels en zeldzame gierzwaluwen in de dakgoten van FOMU
Het museum zet volop in op ecologische duurzaamheid
%20Sarah%20Skoric.jpg)
Een grote kolonie van 50 gierzwaluwen heeft weer zijn intrek genomen in de dakgoten van FOMU. Wie naar boven kijkt bij FOMU wordt getrakteerd op een spectaculaire luchtshow van deze luchtacrobaten.
Dat FOMU een broedplaats is voor gierzwaluwen past binnen een breed duurzaamheidstraject van het museum. Groengevels en een baanbrekend energiezuinig depot maken hier eveneens deel van uit.
Sinds het behalen van het ISO 14001-certificaat in 2011 is ecologische duurzaamheid uitgegroeid tot een kernwaarde van FOMU. Het museum vertaalt internationale klimaatdoelstellingen (SDG’s) naar concrete acties voor natuur en biodiversiteit in de buurt, maar ook naar acties voor collectiebewaring, infrastructuur en tentoonstellingen.
Schepen voor Cultuur Lien Van de Kelder: “Wat als zorg voor erfgoed ook zorg voor morgen wordt? In 2017 al was het FOMU absolute voorloper met een energiezuinig depot, het eerste in Europa. Met haar groengevel, ruimte voor biodiversiteit en innovatieve energieoplossingen bevestigt het FOMU nu hoe cultuur en duurzaamheid hand in hand gaan. Met deze acties geven we het goede voorbeeld en bouwen we mee aan de stad van morgen.”
FOMU werkt gericht aan het verkleinen van zijn ecologische voetafdruk via vier strategische pijlers. Alle duurzaamheidsacties maken deel uit van het bredere duurzaamheidstraject van de Stad Antwerpen en sluiten aan bij de gezamenlijke ambities van de Antwerpse Museumgroep.
1. Biodiversiteit en verkoeling in de stad: groengevels en gierzwaluwen
- Groengevels: De muren van het museum in de Lakenstraat en van de collectietoren in de Vervierstraat zijn vergroend. Dit verlaagt de geveltemperatuur met 5 tot 10°C. Met de stijgende temperaturen is dit een broodnodige ingreep om de collectie goed te kunnen bewaren. De buurt geniet mee van deze verkoeling. Met deze ingreep dragen we bij aan de Vlaamse 3/30/300-groennorm die door de Stad Antwerpen wordt uitgedragen
- Gierzwaluwen: Met 25 nestopeningen in de dakgoten biedt FOMU onderdak aan een kolonie van ongeveer 50 gierzwaluwen, een unieke bijdrage aan de stedelijke fauna. Vanaf nu tot half juli kun je de gierzwaluwen spotten bij FOMU.
2. Duurzaam collectiebeheer: innovatie & bewaring
- Energiezuinig depot: In 2017 opende FOMU een energiezuinig depot, het eerste in Europa. In dit depot wordt er niet gewerkt met energieverslindende koelinstallaties. De temperaturen in het depot flucturen subtiel mee met de seizoenen. Uit onderzoek is gebleken dat niet alle collectiestukken bij een koude temperatuur goed bewaard kunnen worden en dat het dus niet nodig is om voor alle stukken koelinstallaties te voorzien. In het energiezuinige depot bewaren we stukken zoals zwartwit prints, boeken en fotoalbums. Het depot is vandaag nog steeds de Europese referentie voor het energiezuinig bewaren van fotocollecties.
- Flexibele klimaatwaarden: door ruimere temperatuur- en vochtigheidsmarges te hanteren in depots, bespaart het museum energie zonder de collectie in gevaar te brengen.
3. Lokale materialen en hergebruik materialen voor tentoonstellingen
- We kiezen voor lokale productie, gegroepeerde transporten en ecologische materialen (gecertificeerd hout, biologisch afbreekbare conservatieproducten).
- We zetten in op duurzame scenografieën met hergebruik van tentoonstellingsmaterialen. Tentoonstellingsmateriaal dat we niet meer kunnen gebruiken upcyclen we ism partners zoals Buurman vzw en Manus.
4. Energie en infrastructuur
- Hernieuwbare energie: In 2025 zijn de daken vernieuwd en voorzien van zonnepanelen, goed voor een energiewinst van 8%. In de nabije toekomst sluit het museum ook aan op het Antwerpse warmtenet waardoor we geen gas meer nodig hebben.
- Licht & Isolatie: Alle publieksruimtes zijn uitgerust met energiezuinige LED-verlichting. Screens en UV-werende folie op dakramen houden het klimaat in het gebouw stabiel zonder extra energieverbruik.
- Monitoring klimaat en lichtsterkte: sinds 2026 zorgen nieuwe, energiezuinige dataloggers voor nauwkeurige monitoring van temperatuur, luchtvochtigheid en lichtsterkte.
- Monitoring van de CO2 voetafdruk: sinds 2025 berekent FOMU jaarlijks zijn CO2-voetafdruk om duurzaamheidsacties bij te sturen. Hieruit vloeien concrete acties:
- Dienstverplaatsingen onder de 500 km doen we met het openbaar vervoer.
- Voor catering gebruiken we lokale producten en we zetten in op vegetarische en vegan catering.
- We moedigen medewerkers aan om met de fiets naar het werk te komen. Via stad Antwerpen kunnen medewerkers een fiets leasen, de parkeerplaatsen voor auto's zijn vervangen door fietsenstallingen en medewerkers krijgen FOMU fietstassen.
Over FOMU
FOMU wil een gastvrije omgeving zijn waar fotografie mensen aanmoedigt om hun blik te verruimen. Een plaats waar je kunt vertragen, reflecteren en betrokken zijn. Een plek waar verschillende invalshoeken worden gedeeld.
Het museum werd in 1965 opgericht en is intussen uitgegroeid tot een dynamisch culturele plek aan het bruisende Zuidpark. FOMU biedt perspectieven op fotografie en plaatst fotografie in perspectief.
Praktische info
Voor meer informatie, vragen, interviews en beeldmateriaal kun je contact opnemen met Isabelle Willems en Sarah Skoric.